Dialek Banyumasan.Bahasa banyumasan utawa dialek Banyumasan, kuwe bahasa sing pancen khas. Ora nana nang jagad sing gumelar kiye. Seliyane duweke warga Banyumas lan dianggo dadi alat komunikasine wong Banyumas. Apa wong Banyumas sing nang rangkah Banyumas utawa nang sak jabane Banyumas.
Jalaran….
Kapisan, angger dideleng sekang wilayahe, Banyumas panggonane pancen nang tengah-tengah antara wong sing nganggo bahasa Jawa karo Sunda.
Kapindo, anane hubungan kekeluargaan (perkawinan) antara wong Jawa karo wong Sunda, sing paling akeh pancen ditindakaken wong Banyumas. Mulai sekang bupati utawa adipati sepisanan sing kacatet nang sejarah, nganti rakyate biasa.
Bupati utawa adipati sing asale sekang Jawa kang nikah karo putri Sunda yakuwe, Raden Haryo Baribin, kang nurunaken Bupati-bupati Banyumas, nikah karo Dewi Pamekas, putra-putrine Prabu Siliwangi.
Adipati Paguwon, utawa Raden Paguwon, kang sakbanjure asmo Adipati Wirohudoyo (bupati Wirasaba wiwitan), uga nikah karo putri Sunda, putra putrine Sri Mundingkawati sekang kraton Ciridangbarang Sidamar, saiki wilayah Cirebon. Raden Kamandaka ya Raden Banyakcotro putrane Prabu Siliwangi nikah karo Dewi Ciptarasa putri bungsu Adipati Pasirluhur
Kapingtelu, amarga hubungan dagang antara wong-wong Jawa karo wong Sunda nang pasar-pasar daerah perbatasan.. Lha kiye ndeyan sing paling monjo dhewek ndadekake bahasa jawa (Solo-Yogya) karo Sunda, ndadekake luwih kenthele Bahasa dialek Banyumasan.
Antara Jawa Tengah karo Jawa Barat (Sunda), antara Banyumas lan Parahyangan, nang sisih kidul wilayah Banyumas, mung diwatesi Kali Citanduy. Nanging ana kedadeyan sing cukup monjo. Wilayah Sunda nang sisih kidul (baca Ciamis). Sekang mulai Banjarpatoman, Banjarsari, Padaherang, Kalipucang, Pangandaran, Cijulang, bahasa sabendinane utawa bahasa ibu, nganggo bahasa Jawa dialek Banyumas. Senajan penduduk Ciamis kuwe uga paham maring Bahasa Sunda. Nanging wilayah Jawa Tengah (Majenang, Dayaluhur) malahan akeh wargane sing nganggo bahasa ibu, bahasa Sunda. Tapi bahasa pengantar nang panggonan umum (pasar), nganggo bahasa Banyumasan
Ora mung soal bahasa thok, nganti soal seni, warga Jawa Barat sing nganggo dialek Banyumasan, uga seneng karo seni lan budaya Jawa. Umpamane, lengger, wayang kulit, kethoprak lan jenis seni liyane. Mengkono uga wilayah Jawa Tengah sing komunitas penduduke nganggo bahasa Sunda, isih seneng nanggap wayang golek, tarling lan degung.
Bandhek
Sing jelas, bahasa Banyumas utawa dielek Banyumasan kuwe bahasa sing mbleketaket. Bahasa sing ora nduweni jarak antara ratu karo kawulo. Antara Adipati karo rakyat jelata. Senajan nang Banyumas uga ana unggah-ungguh ngoko-krama-krama inggil. Nanging angger wis nganggo bahasa Banyumasan, kayane (miturut tafsir penulis) unggah-ungguh kuwe wis tipis malahan meh ilang. Senajan inyong yakin, kawulo mesthi isih ngajeni lan ngurmati penggede. Nanging sekang unggah ungguhing bahasa Banyumas, tata cara mau wis ilang. Meh pada karo panganggone Bahasa Indonesia, antara Presiden lan rakyat, ora nana krama inggil (apa itu arti kromo inggil dalam bahasa Indonesia). Nanging inyong uga yakin, yen bangsa Indonesia sing nganggo Bahasa Indonensia isih nduweni sikap hormat maring presidene. Senajan nang dunia politike beda. Percanten napa mboten ? Klilan……
Cerita Dening:Tri Rasman
Dikirim dening:Demang Papeling




















